تبلیغات اینترنتیclose
گؤرۆشلر و نظرلر
حکیم ملامحمدعلی هیدجی درپژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
شرح افکار، احوال و آثار ملا محمد علی هیدجی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 719

اتک یازېلار

 

  1. محمدعلی‌مدرس. ریحانة الادب، تبریز، کتاب فروشی خیام، تهران، ج 6.
  2. الینیزده‌کی کتاب، ص 159.
  3. مجتهدی، مهدی. رجال آذربایجان در عصر مشروطیت، به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران، زرین، ص 305.
  4. دانشنامه و دیوان حکیم اعظم و شاعر محقق حاج ملامحمد هیده‌جی، تبریز، 1317، مقدمه.
  5. مدرسی، مرتضی. منتخبی از تاریخ فلاسفه‌ی اسلام، تهران، 1353، ص 321 ـ 318. و هم باخېن: مجله‌ی وحید، سال7، تهران 1348، ش7، ص824.
  6. شیخ موسی الزنجانی. الفهرست لمشاهیر و علماء زنجان، به کوشش سید حسین جنوی زنجانی، قم، آل عبا، ص 142.
  7. آذربایجان س س ر علملر آکادمیاسې. جنوبی آذربایجان ادبیاتی آنتالوگیاسی، علم نشریاتی، باکی1981، ص 138.
  8. نیرومند، کریم. تاریخ پیدایش تصوف و عرفان و سیر تحول و تطور آن، عرفا و حکمای استان زنجان، کتاب فروشی ستاره، زنجان، 1362، ص 233.
  9. دیوان ترکی حکیم هیده‌جی، مقدمه م. کریمی. تهران، اندیشه نو، 1382.
  10. محمد هیده‌جی. رساله‌ی دخانیه، به اهتمام علی اکبر ولایتی، تهران، وزارت امور خارجه، 1385.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 755

11 ـ محمدرضا کریمی9

1382 ـ نجی ایلده دیوان ترکی حکیم هیده‌جی کیتابېنې نشر ائدیب و اۏنا گئنیش مقدمه یازان آقای محمدرضا کریمی دئییر:

« شاعیر جامعه‌نین بۆتۆن ضعف‌لرینی شاهدان توتدو، پیس عمللی عالیملره قده‌ر، درویشلردن، عامی خالقا کیمی تنقید ائده‌رک، اۏنلارېن تنبللیک و بی‌عارچېلېقدا اۏلدوقلارېنې افشا ائدیر و هامېدان باشدا شاها ساری چېغېرېر:

اگر شاه را عار بودی کمی،

نه جستی تن‌آسانی و خرمی.

 

اۏ بیری صنیف‌‌لری‌ده بئله افشا ائدیر:

ز آیین یزدان فروشسته دست،

زن و مرد، پیر و جوان هر که هست.

در این روزگاری که من آمدم،

چه بد روزگار است، آمد بدم.

نه یک رهنمایی است آید به کار،

نه دانشوری کارد از پای خار.

نه یک پیر راهی که پیری کند،

ز افتادگان دستگیری کند،

شبانی ندارد مگر این رمه؟

جهانی است بر کام گرگان همه.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 651

9 ـ عزیز محسنی

عزیز محسنی، 1374، نجو ایلده آذربایجان ادبیات تاریخیندن قېزېل یارپاقلار عنوانلې کیتاب نشر ائتمیشدیر. بو کیتابدا نسیمی، فۆضولی، هیده‌جی، خلخالی، نباتی، صراف و معجز شبستری حاققېندا مقاله‌لری واردېر. هیده‌جی ایله علاقه‌دار اۏلان مقاله‌سینده دئییر:

« حکیم ملامحمد هیده‌جی بیر وطن‌پرور، یورد سئوه‌ن شاعیردیر. اۏ، اؤز آنایوردونو، دۏغما کندینی بۆتۆن وارلېغې ایله سئویر و بۆتۆن حیاتی بۏیو، یئری گلدیکده دۏغولدوغو، بۏی آتدېغې کندین طبیعتینی، اقلیمینی، سرین سولارېنې، اۆره‌ک آچان منظره‌لرینی خاطیرلایېر.

اۏ، سئویملی اؤلکه‌سیندن، دۏغما کندیندن آیرې دۆشمه‌ڲینه گؤره اۆره‌کدن آجېیېر و بؤیۆک بیر نیسگیل ایله بو آیرېلېغې دیله گتیریر:

فغان کی حسرتی قالدې اۆره‌کدن هیده‌جین اۏل،

سۏیوق بولاقلارې، باشې دومانلې داغلارې.

(14/26-2)

یا خود:

فلک منی آتدېن فراقا هیده‌جدن،

قایېتماغا یۆخدور اۏ کنده ایمکانی.

 

اۏ، دؤنه ـ دؤنه دۏغما کندیندن آیرې دۆشۆب، غۆربت اؤلکه‌ده اسیر بیر حالدا یاشادېغېنې یاندېرېجې و اۆره‌ک داغلایېجې سؤزلر ایله افاده ائدیر و اۏنو اؤز دیارېندان آیېران شهره لعنت یاغدېرېر [و] نفرین ائدیر:

عجب دۆچار اۏلدوم، اسیر و خوار اۏلدوم،

خدا خراب ائتسین، بو شهر تهرانی.

برچسب ها : پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 9

4 ـ مرتضی مدرسی چهاردهی5

فارس دیلینده یازېلان منتخبی از تاریخ فلاسفه‌ی اسلام آدلې کیتابېن مؤلفی مرتضی مدرسی چهاردهی، اسرار سبزواری و فلسفه‌ی او فصلینده هیده‌جی‌دن سؤز ائدیب یازېر:

« در آخر خیابان خیام آرامگه شریف آقا سید ناصر الدین مزار تهرانیان است، در کنار تربت آن امام‌زاده، مدرسه‌ای بود مانند مدارس الهیات، گروهی از دانشجویان روحانی در آن‌جا حجره داشتند، اینک قسمتی از نمونه‌ی غرفه‌ها باقی است، تا سال 1314 خورشیدی مدرس بنام مدرسه، حکیم هیده‌جی بود. در آن زمان‌ها، استادِ کتاب شرح منظومه‌ی سبزواری به شمار می‌رفت.

حاج آخوند ملا محمد هیده‌جی در مدت بیست و پنج سال، از بامدادان تا شامگاهان کتاب اسرار سبزواری را برای دوستداران حکمت درس می‌گفت. مانند سایر مدرسین فلسفه نظریات فلاسفه‌ی یونان و اسلام را تجزیه و تحلیل می‌کرد، آن‌گاه شرح منظومه را که خلاصه‌ای است از تألیفات صدرالدین شیرازی، در برابر آن نظریه‌ها می‌سنجید و به‌ راستی حکیمانه و استادانه می‌‌پرداخت. این حکیم و عارف و شاعر پاک‌دل، زندگانی ساده و بی‌آلایش علمی و روحانی داشت، دانشمندی وارسته و عارفی صاحب نظر و حال بود، نه هوچی‌گری سیاسی داشت، نه منافق و دورو بود و نه متملق دوران! عاشق درس و بحث و عبادت پروردگار بود.

چون از تربیت شدگان حاج میرزا حسین سبزواری ( از شاگردان حاج ملاهادی سبزواری) و آقا میرزا ابوالحسن جلوه به شمار می‌‌رفت، دانش و فضیلت چنان در وی اثر گذاشت که روز وفات خود را پیش‌بینی کرد و آن را شب وصال خود دانست. وصیت‌نامه ‌ای نوشت که خواندنی است.

چه نیکو سروده است مولوی:

خود ز فلک برتریم وز فلک افزون‌تریم،

زین دو چرا نگذریم منزل ما کبریا است.

عالم خاک از کجا گوهر پاک از کجا،

بر چه فرود آمدیم؟ بار کنیم این چه جا است؟

بخت جوان یار ما، دادن جان کار ما،

قافله‌سالار، ما فخر جهان مصطفا است.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 403

(اتک یازیلار بو بؤلومو سونوندادیر)

حکیم ملامحمد هیده‌جی حاققېندا یازې یازان تدقیقاتچېلار، گاه اۏنون یازدېغې اؤز کئچمیشدن یارارلانمېش، اۏرادا اۏلان سؤزلری تکرار ائتمیشلر و گاهدا، اثرلرینی و یا دۆشۆنجه‌لرینی تانېتدېرماغا چالېشمېشلار. لاکین دئمه‌لییم کی حله‌ده بو درین دۆشۆنجه‌لی حکیم و فیلسوف حاققېندا و اۏنون آدېنا لایېق مکمّل بیر اثر نشر ائدیلمه‌میشدیر.

هیده‌جی اۆچۆن یازې یازان هر کیمسه، چالېشمېش کی اۏنون فلسفه، شعر و سیاست مئیدانلارېندا اۏلان چالېشمالارېنې و مقامېنې آز ـ چۏخ گؤستره بیلسین. گرچی بونلار، هیده‌جی اۆچۆن چۏخ آز نظره گلیر، ولاکین یازې یازانلارېن هامېسې‌نې حؤرمته لایېق آراشدېرماچې کیمی، ده‌ڲرلندیریرم و اۏنلارېن یازېلارې‌نېن خلاصه‌لرینی بورادا تقدیم ائدیرم.

1ـ محمد علی ‌مدرس تبریزی1

هیده‌جی‌دن سؤز ائده‌ن مرحوم محمدعلی‌مدرس تبریزی دئییر:

« ملامحمد‌ بن ‌معصومعلی ـ هیده‌جی زنجانی، از افاضل علمای قرن حاضر چهاردهم هجرت می‌باشد که در آغاز زندگانی در دیه هیده‌ج و چندی در قزوین به تحصیل علم و ادب پرداخت، بعد از تکمیل مقدمات لازمه در ادبیات معموله، در تهران فقه و اصول و حدیث را از اکابر وقت و کلام و ریاضیات را نیز از میرزا حسین سبزواری ( که سرآمد تلامذه‌ی حاج ملاهادی سبزواری بوده) خواند، مدتی هم در حوزه‌ی میرزای جلوه‌ی سابق الذکر به تحصیل و تکمیل معارف حقّه و فنون حکمیّه پرداخت، پس به عتبات رفت؛ علاوه بر فقه و اصول، به تحصیل معقول نیز اشتغال یافت، اخیراً به تهران مراجعت کرده و به تصفیه‌ی باطن و تدریس معقول مشغول شد و به هر دو زبان فارسی [و] ترکی شعر خوب می‌گفت، نخست به مغنی تخلّص می‌نموده و اخیراً به هیده‌جی تبدیل داد و از او است:

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
صفحه قبل 1 صفحه بعد