تبلیغات اینترنتیclose
حکیم ملامحمدعلی هیدجی درپژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
حکیم ملامحمدعلی هیدجی درپژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
شرح افکار، احوال و آثار ملا محمد علی هیدجی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق
موضوع : حکیم هیدجی نین غزللری , | بازدید : 670

1 بو روزگار گئچه‌ر، یاخشی روزگار گله‌ر،

کؤنول داریخما، غم ائتمه کی غم‌گوسار گله‌ر.

دومان دوتوب یئر اوزون، گر یاغار هوادان قار،

گئچه‌ر گئده‌ر بو سویوق قیش، گنه بهار گله‌ر.

اگر او چاغ کی سفر ائتدی یار، گئتدی بخت،

خوش اول گونه قاییدار بختیلن او یار گله‌ر.

گئجه‌ـ‌گونوز چکیرم آه، تیکمیشم یولا گؤز،

گؤروم هاچاغ گنه اول یار گول‌عیذار گله‌ر.

5 سولوب جوانلیغیمین رنگی، باش و قاش آغاریب،

بلی بهار بیته‌ر لاله، قیشدا قار گله‌ر.

برچسب ها : حکیم ملا محمد علی هیدجی نین غزللری,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین غزللری , | بازدید : 537

1 ای کؤنول! گل سن بو یار بی‌وفادان ال گؤتور،

قوی سنی بو درد اؤلدورسون، دوادان ال گؤتور.

یار و یولداشدان اومید اوز، قوم و قارداش ایسته‌مه!

یوم‌گیلن بیگانه‌دن گؤز، آشینادان ال گؤتور.

اوخشادین گول ‌اوزلری، اوگدون بو قارا گؤزلری،

حاصیلی نولدو؟ هوس بسدیر، هوادان ال گؤتور.

فیتنه‌دیر عشق مجازی، فیتنه‌دن قورخماق گره‌ک،

عشق نفسانی خطادیر، بو خطادان ال گؤتور.

5 ای منی گؤزدن سالان مئهر و وفاسیز سؤودوگوم!

گر یوخون مئهر و وفا، باری جفادان ال گؤتور.

برچسب ها : حکیم ملا محمد علی هیدجی نین غزللری,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین غزللری , | بازدید : 672

1 بهار عؤمر خزان اولدو یاغدی باشیما قار،

بو گون گول ‌اوزلری سؤومک اولوب منیمچون عار.

منه دیییرلر قوجالدین، جاوانلیق ائتمه! ولی،

او زاد کیم اولدو طبیعی، نئجه زوال تاپار؟

من ائیله‌رم بو محبت اوتون اوره‌کده خموش،

اگر حرارتی زایل ائده اؤزوندن نار.

محبت اهلی ملام و مذمّته باخماز،

بو سؤزلره قولاق آسماز اگر حقیقتی وار.

5 من اول کسم کی هوا و هوسله مشهورام،

او سرخوشام کی آدیم عشقیلن اولوبدور جار.

برچسب ها : حکیم ملا محمد علی هیدجی نین غزللری,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین غزللری , | بازدید : 860

1 بو گون اذیت یار و مذمّت اغیار،

خدا بیلیر کی منی عؤمردن ائدیب بی‌زار.

منه بو عقل اذیت ائدیر، دور، ای ساقی!

گتیر پیاله، آپار عقلی، جانیمی قورتار.

بنای عؤمرومو بیر جام ایلن ائله ویران.

دؤگول بو عؤمر مگر مایه‌ی غم و آزار؟

قیتیب نئجه دؤوه‌نین چگنینی یوک آلتیندا؟

سیخار، سیخیب منی بو روزگار ناهنجار.

5 گول اوزون ائشیگه آتدی پرده‌دن، ای وای!

ائویم ییخیلدی کی بوندان سورا ایشیمدیر زار.

برچسب ها : حکیم ملا محمد علی هیدجی نین غزللری,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین غزللری , | بازدید : 834

1 ائشیتمیشم ایکی زاد وار گتیرمک اولماز تاب:

بیری فراق احبّا، ایکینجی فقد شباب.

بو گون مجالی غنیمت بیل ای جوان! قالماز،

همیشه عؤمر گولوستانی خرم و شاداب.

خدا بو عالمی اسباب عالمی یارادیب،

گره‌کدیر آدمه مطلوبه یئتمه‌گه اسباب.

قیلیب مشیّتی محتاج خلقی بیرـ بیرینه،

دؤگول گزاف، بیلیر حکمتین اولوالالباب.

5 پیاده گئتمه‌گه یولداش اگر یوخون طاقت!

یوبانما، وقت گئچیب، بیر اولاغ اؤزونچون تاب.

برچسب ها : حکیم ملا محمد علی هیدجی نین غزللری,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین غزللری , | بازدید : 692

1 صوفی بویوردو سئیر و سفردیر غمه علاج،

گئیدیم چاریق آیاغیما، آلدیم اله آغاج.

یئر قالمادی کی گئتمه‌ییب اوردا دوتوم سوراغ،

بیر کس تاپیم مگر کیم ائده دردیمه علاج.

بیلمیش قامی کی یاخشی غذادیر سکنجبین،

اما نه فایده کی سلامت دؤگول مزاج.

من بو یوغون آغاجی نئجه ائیله‌ییم قوجاق؟

من بو اوزون طنابی نئجه ائیله­ییم قولاج؟

5 ائیله اوره‌کده نقش گول ‌اوزلر محبتین،

تاپماز بو مملکتده گوموش سیکّه‌سیز رواج.

برچسب ها : حکیم ملا محمد علی هیدجی نین غزللری,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین غزللری , | بازدید : 634

گل منی الله اؤزون خدایا باغیشلا،

فخر رُسل، ختم انبیایا باغیشلا.

حقِّ علی ولیّ و وصیِّ رسولا،

فاطمه(س)نین چکدیگی جفایا باغیشلا.

سبط پیمبر حسن(ع)، ایکینجی اماما،

قارداشی، مظلومِ کربلایا باغیشلا.

سید سجاد(ع) و اوغلو باقر(ع) علمه،

صادقِ(ع) اولادِ مصطفایا باغیشلا.

5 موسیِ کاظم (ع) چکه‌ن بلایا منی گئچ،

اوغلو اونون حضرت رضایا(ع) باغیشلا.

برچسب ها : حکیم ملا محمد علی هیدجی نین غزللری,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

6- زاهید

زاهید سؤزونو، هیده‌جی منفی بیر کوت بئیین، گئج باشا دوشن و ظاهیرساز بیر تیپ آنلامیندا ایشله­دیر. زاهید چالیشیر ریاضت ایله مقصده چاتسین ولاکین اونون گؤروشلری دار و یوللاری محدود و فئیضی اولمایان مسیردیر، اودور کی ملامته شایان اولوبدور. زاهید ده اوره‌ک یوخدور.

دیییر زاهید ائتمز منیمچون تفاوت،

قیاقوی غاز ایله آواز بولبول.

بو حیوانا آدم دیییرلر، منه دیو،

بو نادانا عاقیل دیییرلر، منه خول!

(8/11-2)

زاهید دانیشاندا، دانلامازدیم،

سولدان اگر آنلاسایدی ساغی.

(77/1-6)

دیییرلر زاهید سالوسا خلق ساده و صاف،

منیم کیمی رند و زیرک و قلاش.

(18/4-1)

ائوین دلینمه­یه زاهید منی اوچاغ دانلا،

گؤره­ن بو ساده­لری باده وئرمییه­ن ایمان.

(27/8-1)

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

حکیم هیده‌جی­نین شعرلری عمومیتله فلسفی ماهیت داشیییر. بـوتون دیوانیندا فلسفی ماهیت داشیمایان بیر بئیت بئله تاپیلماز. اصلینده تأکید ائتمه­لیییک کی او، شعرده ده اؤزونو بیر فلسفه مدرّسی و معلمّی کیمی گؤرور و سانکی طلبه­لرینه درس دئمک اوچون الینه قلم آلمیشدیر.

بیز اونون دیوانینی واراقلارکن، متنینده شایع اولان بعضی مضمونلاری قیسسا آچیقلامادان سونرا، میثاللار آشاغیدا سیرالاییریق.

1- وارلیق(= وجود)

وجود اصلدیر. بوتون وارلیقلارین قایناغیدیر، محض خئیردیر. شخصی و ذاتی وحدت ایله واحیددیر و بوتون شرطلردن اوزاق و بوتون قئیدلردن مطلقدیر. بو وجود، «حق» آدلانیر، صرف، خالیص و واجیبدیر. یعنی یالنیز بیر وارلیق واردیر کی او بیر «شاهید رعنا»دیر، «حق»دیر:

ـ لاوُجودَ وَ لا مُوجُودَ إلا الحَقْ.

ـ وَ لَیْسَ وُجُودٌ إلا الوُجُودَ الحَقْ.

ـ وَ الوُجوُدُ الحَقّ ُعَیْنُ الأشْیَاء.

 

هیده‌جی دئییر کی حققین صیفتلری اونون ذاتیندان ناشیدیر، یعنی ظاهیرده­دیر، باطینده ده­گیلدیر.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین اثرلری, | بازدید : 715

10 ـ دیوان اشعارفارسی

هیده‌جی فارسجا شعر دیوانی واردیر. بو دیواندان بعضی سئچمه‌لر ﻫ. و م. نشرینه داخیل ائدیلمیشدیر. علی اکبر ولایتی‌نین دئدیگینه گؤره، شاعیرین دیوانیندان بیر الیازما اونون یانیندادیر.20 ؟

 

11 ـ ایتمیش دیوان

هیده‌جی‌نین اؤزونون دئدیگینه استناد ائده‌رک، اونون مکمل بیر دیوانی‌نین «جبل حمرین» اوغرولاری طرفیندن چالیندیغینی بیلریک. بونو، تاریخچیلر ایتمیش دیوان(= دیوان مفقود) آدلاندیرمیشلار.

 

12 ـ دیوان اشعار ترکی

هیده‌جی‌نین تورکجه شعر دیوانینی آشاغیداکی ترتیب ایله نظمه سالدیق:

 

14 قصیده 34 غزل 3 قطعه

23 بندلیک 1 مربع

2 تخمیس

1 ترجیع‌بند

3 ترکیب‌بند

12 مثنوی

2 دانیشیق

1 ملمّع

 

 

بوردا شعرلری بؤلوملر و دیلیملرده توپلادیق، بئیتلری‌ده ساییلار ایله مشخص ائتدیک. میثال اوچون 11/8-1 اشاره‌تی بیرینجی بؤلومـ (= قصیده)ون 8- نجی قصیده‌سی‌نین 11- نجی بئیتینه اشاره‌دیر.

برچسب ها : دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون مصحح دیوان ملا محمد علی هیدجی, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر محمدزاده صدیق دوزگون,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون راوی اشعار حکیم ملا محمد علی هیدجی, تحقیقات حسین محمدزاده صدیق دوزگون درباره حکیم ملا محمد علی هیدجی, حکیم ملا محمد علی هیدجی در تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون و حکیم هیدجی ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین اثرلری, | بازدید : 485

6 ـ دانشنامه

2800 بئیت اولاراق متقارب بحرینده فارسجا یازیلان بو مثنوی، عقیده‌تی ـ فلسفی بیر منظومه‌دیر. فلسفه، کلام و عرفانی بحثلر آراسیندان، ان یوکسک معنالی بحثلری سئچن هیده‌جی، منظومه‌ده جوره ـ جوره عقیدتی فیرقه‌لر و توپلوملارین فلسفی گؤروشلریندن دانیشاراق، قبول ائتدیگی هر بیر عقیده و نظری، جسارت ایله تأیید ائدیر و فلسفی مناقشه‌لره سون قویماق ایسته‌ییر. میثال اوچون وارلیق اؤزوللوگو(= اصالت وجود) بحثینده، اؤزه‌ک اؤزوللوگو(= اصالت ماهیت)نو ردّ ائدیر و بو بحثده، شیخ‌شهاب‌الدین سهروردی‌نین گؤروشونو نقل ائده‌رک، اونو رد ائدیب نزاکتله، دئییر:

بدان، هست بود است و " گوهر" نمود،

چو رنگی است " گوهر" ، به رخسارِ " بود"ـ

اگر چند فرمود شیخ‌ شهاب،

که:« گوهر چو آب است و هستی سراب »،

ولی، رای این مرد بسیاردان،

نباشد پسندیده نزد مهان.

 

یوخاریداکی بئیتلرده هیده‌جی‌نین « گوهر»دن قصدی اؤزه‌ک (= ماهیت)دیر و دئییر کی اؤزه‌ک اؤزوللوگونه اینانج، بیر جوره دؤنگو(= دَوْر) ساییلیر:

برچسب ها : دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون مصحح دیوان ملا محمد علی هیدجی, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر محمدزاده صدیق دوزگون,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون راوی اشعار حکیم ملا محمد علی هیدجی, تحقیقات حسین محمدزاده صدیق دوزگون درباره حکیم ملا محمد علی هیدجی, حکیم ملا محمد علی هیدجی در تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون و حکیم هیدجی ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین اثرلری, | بازدید : 670

1 ـ شرح منظومه

حکیم هیده‌جی‌نین «دانشنامه و دیوان»ینا اؤن سؤز یازان غلامحسین رضانژد، ادعا ائدیرکی منظومه‌یه یازیلان بوتون شرح و تعلیقه‌لری اوخوموش و نتیجه آلمیشدیر کی:

« حکیم هیده‌جی‌نین تعلیقات و حاشیه‌‌لری، هم ان جامع و همده ان ایجازلی یازیلاردیر، بئله کی اوندا بیر کلمه‌دن، بیر نئچه صحیفه‌یه قده‌ر شرح و تعلیقه‌یه راست گلمک اولار. حکیم هیده‌جی، بوعلی‌نین شفا، اشارات و تنبیهات و باشقا اثرلری و ملاصدرا‌نین اسفار کیتابینا مسلط ایدی و حکیم سبزواری‌‌نین شاگردی حاج میرزاحسن واسیطه‌سی ایله اونا یاخین ساییلیرمیش، و منظومه بحثلرینی اوندان دینله‌دیگی اوچون، ان گؤزه‌ل و ان جامع تعلیقه یازا بیلمیشدیر و اؤز تعلیقه‌سینده و فیلسوفلار و متکلم‌لرین ان اینجه بحثلر و تقریرلریندن یارارلانمیش و هر تعلیقه و حاشیه‌ده لازم اولان آچیقلامالاری گتیرمیشدیر. باشقا گؤردوگوم حاشیه‌لر صاحیبلری، آز ـ چوخ موضوعدان قیراغا چیخیب سؤزو یئرسیز اوزالتمیشلاردیر.» 1

حکیم هیده‌جی‌نین منظومه‌یه یازدیغی شرح، اصلینده ایکی بؤلمه‌دن عیبارتدیر:

«1. حاشیه لئالی منتظمه و شرح منظومه‌ی منطق،

2. تعلیقه‌ی غرور الفراید.

هر ایکی بؤلمه تهراندا 1344 هـ . ایلینده نشر ائدیلمیشدیر. همین نشر 1404 ﻫ. (1363 ش.) ایلینده و بیر داها 1365 ش. ایلنده یئنه‌ده تهراندا چاپ ائدیلمیشدیر.»2

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی و فارس شاعرلر, | بازدید : 809

حکیم هیده‌جی فارس ادبیاتی ایله دریندن تانیش ایدی. فارسجا یازان شاعیرلر آراسیندان فردوسی، نظامی، و حافیظه داها چوخ اعتنا ائتمیش و اثرلریندن نمونه­لر آلمیشدیر.

1- هیده‌جی و فردوسی

حکیم هیده‌جی، فردوسی­یه بیر ناغیلچی کیمی باخیر و طنز ایله اونا گاه «دانش­پژوه» دا دئییر. فارسجا شعرلرینده بیر یئرده «قادین» حاققیندا سمبولیک سؤزلر دانیشارکن، منفی قادین تیپینی یادا سالیب یازیر:

«از این دیوساران بد کیش و راه،

به یزدان همی برد باید پناه،

که او خود کند چاره­ی این گروه،

چنین گوید آن مرد دانش­پژوه:

«زن و اژدها هر دو در خاک به!

جهان پاک از این هر دو ناپاک به!»

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدهجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

5 ـ ذکری اردبیلی

اردبیل شهری آذربایجانین اساس مدنیت، شعر و سیاست اوجاغی ساییلیر. بو شه‌هردن ظهور ائده‌ن شیخ صفی‌الدین اردبیلی، اصلینده تورکجه شعر یازماقلا تاریخیمیزده بیر مکتب یاراتمیشدیر. نثر و شعر تاریخیمیزین صفویه مکتبی، اعتنایا شایان بیر ادبیات مجموعه‌سی ساییلا بیلیر. بو شاعیرلردن بیری، حکیم هیده‌جی چاغیندا یاشایان ذکری اردبیلی‌دیر.

ذکری، هیده‌جی کیمی عرفان و فلسفه مئیدانلاری‌نین شاعیریدیر:

خیالِ وصلِ روخون سالدی بیر خیاله منی،

محالدیر یئتیره بختِ بد وصاله منی.

طلوع گاه تعشّقده آفتابام، حئیف،

یئیتردی فورقت مئهر روخون زواله منی.

سپهر عشقده پَرتؤولو بدر کامیل ایدیم،

غمین اریتدی، شبیه ائتدی بیر هیلاله منی.

قدیم خمیده‌له‌نیب چنگ تک قراغیندا،

بو قدر سالما گیلن ضرب گوشماله منی.

وصال، ذکری میسّر ده‌‌‌گیل اگرچی سالیب،

خیال خام بو اندیشه‌ی محاله منی.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدهجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

هیده‌جی چاغی، یعنی هیجری 13ـ نجی یوز ایل، ایران تورک ادبیاتی‌نین جانلانما چاغلاریندان بیری ساییلیر. بیر طرفدن ایراندا گئده‌ن سیاسی ـ اجتماعی چالخانتیلار و باشقا طرفدن ادبی قالخینمالار، هم تورکجه و هم فارسجا یازان قلم صاحیبلرینی تأثیر دایره‌سی آلتینا آلمیشدیر. بو چاغدا شعرین بوتون نوعلاری و همده یئنی تیپلی منظومه‌لر مئیدانا گلمیشدیر.

هیجری 13 ـ نجی عصرده تورکجه یازان شاعیرلریمیزین یارادیجیلیقلاریندا غزل شعر نوعو اساس یئر توتموشدور. غزلین نسیمی، شاه ختایی، فوضولی، قوسی تبریزی و صائب تبریزی کیمی بؤیوک اوستادلاری اولموشدور و بو عصرده غزل یازما ایشینی سید ابوالقاسیم نباتی، محمد باقر خلخالی، ذکری اردبیلی، عندلیب قاراجاداغی، مهدی شکوهی مراغه‌ای، ابوالحسن راجی، میرزا علی لعلی، میرزا رضا صراف، محمد امین دلسوز و ملامحمد هیده‌جی دوام ائتمیشلردیر.

 

1 ـ محمدباقرخلخالی

ملامحمدباقرخلخالی، حکیم هیده‌جی کیمی شیعه روحانیلیگینه منسوبدور. اونون ادبیاتا بؤیوک خیدمتی «ثعلبیه» و یا «تولکو ناغیلی» مثنویسینی قوشماسیدیر. بو مثنوی آذربایجاندا چوخ اوخونان شعر کیتابلاریندان ساییلیر و دفعه‌لر نشر اولوبدور. خلخالی اثرینده خلقه خیطاب یازیبدیر:

عوام النّاسه یازدیم بو کیتابی،

موجّه اونلارا قیلدیم خیطابی.

 

اثرده شاعیر درین دوشونجه‌لری ساده بیر دیل ایله تولکو ناغیلی ایچینده نظمه چکیب، اوخوجویا راحتجاسینا چاتدیرا بیلیر.

خلخالی‌نین حکیم هیده‌جی ایله اورتاق نقطه‌لریندن بیریسی، هر ایکیسی‌نین روحانی اولماسی و ایکینجی‌سی اونلارین تورکجه‌میزه رغبت گؤستریب، قیمتلی اثرلر یاراتمالاریدیر.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی