تبلیغات اینترنتیclose
حکیم ملامحمدعلی هیدجی درپژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
حکیم ملامحمدعلی هیدجی درپژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
شرح افکار، احوال و آثار ملا محمد علی هیدجی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق

7- حكیم هیده‌جی و ملارجبعلی تبریزی

ملارجبعلی تبریزی، صفوی شاهی ایكینجی شاه عباس زامانیندا یاشاییردی.

اونون فلسفی دوشونجه‌سی، اشراقی فلسفی دوشونجه‌نین تام قارشیسیندا دوروردو. گرچه اونو تام مشایی فیلسوف آدلاندیرماق‌دا سهودیر، ولاكین دئمك لازمدیر كی او، واجب وارلیغی(= واجب الوجود)، اولاسی وارلیقدان(= ممکن الوجود) تام قیراقدا حساب ائدیردی. اؤزونون مهم اثری اثبات وجود كیتابیندا، وارلیغین اؤزه‌‌گه‌یه باغلیلیغیندا، آنلام و معنوی اورتاقلیغی نفی ائدیر و یارادان ایله یارانانین وارلیغی حاققیندا بنزه‌رلیك گؤرمور، و یالنیز بورادا لفظی اورتاقلیغا قائل اولدوغونو بیلدیریر و مطلق وارلیغی خیال موضوعو حساب ائتمیر و اوندان سونراكی بوتون وارلیق و كائناتی اولاسی(= ممکن) ساییر.6

هیده‌جی ایسه، ملارجبعلی تبریزی‌یه جواب اولاراق «وارلیق گئرچگی مرتبه‌لری»(= مراتب حقیقت وجود) عنوانی ایله یازدیغی بیر شعرده، دئییر كی بوتون وارلیق و كائنات، اصلینده مطلق وارلیغین جیلوه‌سی كیمی دیر، سانكی او، اؤز زولفونه شانه چكیب چوغونلوق (=كثرات) وارلیغینی ایجاد ائتمیشدیر. پرده‌دن چیخیب ظهور ائدیب، دونیالاری یارادان مطلق وارلیق بیرداها پرده دالینا گئدرسه، هرنه‌یی اؤزونده یوخ (= فانی) ائده‌جكدیر:

ائتمه‌میش اول شاهد رعنا بزك،

پرده‌نی سالمیشدی، اوتورموشدو تك.

 

مطلعی مثنویده هیده‌جی، ملارجبعلی تبریزی‌نین اؤز جمله‌لریندن استفاده ائدیب، فلسفه‌نین ایكی سول و ساغ قانادلارینی بیری- بیرینه یاخینلاشدیرماغادا چالیشیر:

برچسب ها : دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون مصحح دیوان ملا محمد علی هیدجی, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر محمدزاده صدیق دوزگون,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون راوی اشعار حکیم ملا محمد علی هیدجی, تحقیقات حسین محمدزاده صدیق دوزگون درباره حکیم ملا محمد علی هیدجی, حکیم ملا محمد علی هیدجی در تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون و حکیم هیدجی ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

1- گیریش

«بیلگی» یا علم، دونیانی و اینسانی بیلمك و تانیماق آنلامیندادیر ولاكین «فلسفه» علم سئوگی‌سی معناسی وئریر. بو سئوگی بشر ذاتیندا گیزلیدیر و اونون قایناغی ایسه یارادیلیش قارشیسیندا بشرین حئیرته دوشمه‌سیدیر.

فلسفه (philosophia)، بیلیملرین بوتون ساحه‌لری و دونیانین عمومی قانونلارینی آراشدیریب مطالیعه ائده‌ر. فیلسوف یا حكیم هر خصوصدا، دونیا و طبیعت حاققینداكی علملره دایانان بیر آراشدیریجیدیر. بیر فلسفه‌چی، هر علمه و بیلیمه یاخینلاشمالی و او بیلیمین قانونلاری ایله تانیش اولمالیدیر. فلسفه­یه­ یئیه‌لنن بیر بیلگین، دونیا گؤروشو (یعنی:فلسفه) صاحیبی اولا بیلر1.

حكیم هیده‌جی، آذربایجان فلسفه تاریخی‌نین آلتون صحیفه‌لرینی آچان آدلیم بیر فیلسوف كیمی اؤزونه یئر آچا بیلمیشدیر و قیزیل فلسفه زنجیری‌نین قیمتلی و ده‌گرلی بیر حلقه‌سینی تشكیل ائتمیشدیر.

2- فلسفه قوللاری

تاریخ بویونجا آذربایجان اسلامی فلسفه تاریخینده، ایكی اساسی قول انكشاف ائتمیشدیر:

1-2-3 بیرینجی قول، مشّائیه قولو آدلانیر. فلسفه تاریخینده ارسطو (322-384م.ق) آردینجا گئدنلره مشائیلر دئییلمیشدیر. بودا، اونا گؤره‌دیر کی ارسطو، اؤز شاگیردلرینه، یول گئده – گئده درس دئیرمیش:

برچسب ها : دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون مصحح دیوان ملا محمد علی هیدجی, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر محمدزاده صدیق دوزگون,شناختنامه ملا محمد علی هیدجی در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون راوی اشعار حکیم ملا محمد علی هیدجی, تحقیقات حسین محمدزاده صدیق دوزگون درباره حکیم ملا محمد علی هیدجی, حکیم ملا محمد علی هیدجی در تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون و حکیم هیدجی ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین یاشاییشی, | بازدید : 496

6 ـ تحصیلاتی

حکیم هیده‌جی ایلک تحصیلینی هیده‌ج قریه‌سینده و چوخ گومان کی آتاسی یانیندا آلمیشدیر. اؤزونون دئدیگی کیمی، بو قریه‌ده واقع اولان مدرسه‌ده درس اوخوموشدور. سونرا قزوین شهرینه گئتمیش اورادا صرف، نحو، منطق، معانی و بیان اوخوموشدور.

قزوین شهرینه کؤچدوگو زامان 25 یاشیندا ایمیش. اورادا 4 ـ 5 ایل حسن‌خان ـ حسین‌خان مدرسه‌سینده اقامت و تحصیل ائتمیشدیر. بعضی قئیدلره گؤره قزوین علمیه حوزه‌سینده سیدعلی خوئینی‌نین شاگیردی اولموشدور و عقلی علملر و فلسفه‌یه ماراغی ایسه اونون تأثیری آلتیندا الده ائتمیشدیر.

سونرا تهرانا کؤچموش، حسین سبزواری و ابوالحسن جیلوه یانیندا تحصیلینه دوام ائتمیشدیر.

میرزا حسین سبزواری تهراندا «عبدالله‌خان» مدرسه‌سینده ساکن ایدی. او، کلام و حکمت ایله بیرلیکده ریاضیات علملرینی ده همین مدرسه‌ده تدریس ائدیرمیش. حکیم هیده‌جی، اونو حاجی ملاهادی سبزواری‌نین ان یئتگین و بیلگین شاگیردی آدلاندیریر، کلام و ریاضیات علملرینه اونون یانیندا یئیه‌لنمه‌سینه فخر ائدیر.

تهراندا، اونون ایکینجی اوستادی سیدابوالحسن جیلوه، دارالشفا مدرسه‌سینده ادبی علملر و حکمت تدریس ائدیرمیش.

بئله‌لیکله حکیم هیده‌جی اون ایله یاخین تهراندا «عبدالله‌خان» و «دارالشفا» مدرسه‌لرینده تحصیل آلدیقدان سونرا، عتبات و مشهده گئتمیش، مکه‌یه مشرف اولموشدور. هر یئرده ایسه نقلی و عقلی علملری تحصیل ائتمه‌گه ماراق و مئیل گؤسترمیشدیر:

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدهجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : حکیم هیدجی نین یاشاییشی, | بازدید : 535

1 ـ هیده‌جی‌نین یازدیغی اؤز کئچمیشی

حکیم ملامحمد هیده‌جی یازدیغی و نشر ائتدیگی شرح منظومه کیتابی‌نین سونوندا، اؤز کئچمیشینی قیسا اولاراق بئله یازمیشدیر:

« باری من بنده حاجی ملامحمد پسر حاج معصومعلی هیده‌جی، آغاز شباب در مدرسه‌ی واقعه در قریه‌ی مزبوره و چندگاهی در دارالسلطنه‌ی قزوین به آموختن علوم رسمیه مانند نحو و صرف و منطق و معانی و بیان اشتغال داشته[ام.]، از آن پس در دارالخلافه‌ی تهران از بهشتی روان جناب آقای آقا میرزا حسین سبزواری، که از سرآمد شاگردان دانشور یگانه و آموزگار فرزانه حاج ملاهادی سبزواری ـ علیهما رحمة الله الباری ـ بود، بهری از علوم کلامیه و رسوم ریاضیه استفاضه نموده، در محضر حکیم بارع، و متأله شامخ، آقامیرزا ابوالحسن متخلص به جلوه ـ قدّس سره ـ اخذ معارف حقه و تحصیل فنون حکمیه کرده و سایر علوم را از فقه و اصول و حدیث از هر کدام به لیاقت و مناسبت استعداد از مظان خود استفاده نموده[ام.] مدت بیست و پنج سال است در مدرسه‌ی منیریه واقعه در جنب معصوم‌زاده سید ناصرالدین به عنوان تدریس معقول، به درس و بحث با طلاب مشغولم، الفتی با مردم و کلفتی با کس ندارم. شعر:

من مونسی گزیده‌ام از بهر خود مرا،

یک لحظه بر مفارقتش صبر و تاب نیست.

خوش‌رو و نغزگو، ادب‌آموزِ نکته‌دان،

هرگز نیاورد سخنی کان صواب نیست.

گوینده بی‌زبان و سراینده بی‌صدا،

رأیش به قیل و قال و سؤال و جواب نیست.

بی‌هیچ کلفتی نبود الفتی، ولی،

زین دوست زحمتی به‌ من از هیچ باب نیست.

قلیان نمی‌‌کشد، نخورد چای و حاجتش،

بر فرش، متکّا و طعام و شراب نیست.

بیهوده خواهشی نکند، خشم ناورد،

چون دید بر مراد خودش کامیاب نیست.

این همدم عزیز که شد وصف او بیان،

هر کس شنید، گفت که این جز کتاب نیست.

آنان که عاقلند، ملامت نمی‌کنندـ

برمن، مگر کسی که سرش در حساب نیست.

وز صحبت خسان که عذابی است بس الیم،

کو آن ستوده جان که دلش در عذاب نیست.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدهجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 719

اتک یازېلار

 

  1. محمدعلی‌مدرس. ریحانة الادب، تبریز، کتاب فروشی خیام، تهران، ج 6.
  2. الینیزده‌کی کتاب، ص 159.
  3. مجتهدی، مهدی. رجال آذربایجان در عصر مشروطیت، به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران، زرین، ص 305.
  4. دانشنامه و دیوان حکیم اعظم و شاعر محقق حاج ملامحمد هیده‌جی، تبریز، 1317، مقدمه.
  5. مدرسی، مرتضی. منتخبی از تاریخ فلاسفه‌ی اسلام، تهران، 1353، ص 321 ـ 318. و هم باخېن: مجله‌ی وحید، سال7، تهران 1348، ش7، ص824.
  6. شیخ موسی الزنجانی. الفهرست لمشاهیر و علماء زنجان، به کوشش سید حسین جنوی زنجانی، قم، آل عبا، ص 142.
  7. آذربایجان س س ر علملر آکادمیاسې. جنوبی آذربایجان ادبیاتی آنتالوگیاسی، علم نشریاتی، باکی1981، ص 138.
  8. نیرومند، کریم. تاریخ پیدایش تصوف و عرفان و سیر تحول و تطور آن، عرفا و حکمای استان زنجان، کتاب فروشی ستاره، زنجان، 1362، ص 233.
  9. دیوان ترکی حکیم هیده‌جی، مقدمه م. کریمی. تهران، اندیشه نو، 1382.
  10. محمد هیده‌جی. رساله‌ی دخانیه، به اهتمام علی اکبر ولایتی، تهران، وزارت امور خارجه، 1385.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 755

11 ـ محمدرضا کریمی9

1382 ـ نجی ایلده دیوان ترکی حکیم هیده‌جی کیتابېنې نشر ائدیب و اۏنا گئنیش مقدمه یازان آقای محمدرضا کریمی دئییر:

« شاعیر جامعه‌نین بۆتۆن ضعف‌لرینی شاهدان توتدو، پیس عمللی عالیملره قده‌ر، درویشلردن، عامی خالقا کیمی تنقید ائده‌رک، اۏنلارېن تنبللیک و بی‌عارچېلېقدا اۏلدوقلارېنې افشا ائدیر و هامېدان باشدا شاها ساری چېغېرېر:

اگر شاه را عار بودی کمی،

نه جستی تن‌آسانی و خرمی.

 

اۏ بیری صنیف‌‌لری‌ده بئله افشا ائدیر:

ز آیین یزدان فروشسته دست،

زن و مرد، پیر و جوان هر که هست.

در این روزگاری که من آمدم،

چه بد روزگار است، آمد بدم.

نه یک رهنمایی است آید به کار،

نه دانشوری کارد از پای خار.

نه یک پیر راهی که پیری کند،

ز افتادگان دستگیری کند،

شبانی ندارد مگر این رمه؟

جهانی است بر کام گرگان همه.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 651

9 ـ عزیز محسنی

عزیز محسنی، 1374، نجو ایلده آذربایجان ادبیات تاریخیندن قېزېل یارپاقلار عنوانلې کیتاب نشر ائتمیشدیر. بو کیتابدا نسیمی، فۆضولی، هیده‌جی، خلخالی، نباتی، صراف و معجز شبستری حاققېندا مقاله‌لری واردېر. هیده‌جی ایله علاقه‌دار اۏلان مقاله‌سینده دئییر:

« حکیم ملامحمد هیده‌جی بیر وطن‌پرور، یورد سئوه‌ن شاعیردیر. اۏ، اؤز آنایوردونو، دۏغما کندینی بۆتۆن وارلېغې ایله سئویر و بۆتۆن حیاتی بۏیو، یئری گلدیکده دۏغولدوغو، بۏی آتدېغې کندین طبیعتینی، اقلیمینی، سرین سولارېنې، اۆره‌ک آچان منظره‌لرینی خاطیرلایېر.

اۏ، سئویملی اؤلکه‌سیندن، دۏغما کندیندن آیرې دۆشمه‌ڲینه گؤره اۆره‌کدن آجېیېر و بؤیۆک بیر نیسگیل ایله بو آیرېلېغې دیله گتیریر:

فغان کی حسرتی قالدې اۆره‌کدن هیده‌جین اۏل،

سۏیوق بولاقلارې، باشې دومانلې داغلارې.

(14/26-2)

یا خود:

فلک منی آتدېن فراقا هیده‌جدن،

قایېتماغا یۆخدور اۏ کنده ایمکانی.

 

اۏ، دؤنه ـ دؤنه دۏغما کندیندن آیرې دۆشۆب، غۆربت اؤلکه‌ده اسیر بیر حالدا یاشادېغېنې یاندېرېجې و اۆره‌ک داغلایېجې سؤزلر ایله افاده ائدیر و اۏنو اؤز دیارېندان آیېران شهره لعنت یاغدېرېر [و] نفرین ائدیر:

عجب دۆچار اۏلدوم، اسیر و خوار اۏلدوم،

خدا خراب ائتسین، بو شهر تهرانی.

برچسب ها : پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون, شناختنامه ملا محمد علی هیدجی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 9

4 ـ مرتضی مدرسی چهاردهی5

فارس دیلینده یازېلان منتخبی از تاریخ فلاسفه‌ی اسلام آدلې کیتابېن مؤلفی مرتضی مدرسی چهاردهی، اسرار سبزواری و فلسفه‌ی او فصلینده هیده‌جی‌دن سؤز ائدیب یازېر:

« در آخر خیابان خیام آرامگه شریف آقا سید ناصر الدین مزار تهرانیان است، در کنار تربت آن امام‌زاده، مدرسه‌ای بود مانند مدارس الهیات، گروهی از دانشجویان روحانی در آن‌جا حجره داشتند، اینک قسمتی از نمونه‌ی غرفه‌ها باقی است، تا سال 1314 خورشیدی مدرس بنام مدرسه، حکیم هیده‌جی بود. در آن زمان‌ها، استادِ کتاب شرح منظومه‌ی سبزواری به شمار می‌رفت.

حاج آخوند ملا محمد هیده‌جی در مدت بیست و پنج سال، از بامدادان تا شامگاهان کتاب اسرار سبزواری را برای دوستداران حکمت درس می‌گفت. مانند سایر مدرسین فلسفه نظریات فلاسفه‌ی یونان و اسلام را تجزیه و تحلیل می‌کرد، آن‌گاه شرح منظومه را که خلاصه‌ای است از تألیفات صدرالدین شیرازی، در برابر آن نظریه‌ها می‌سنجید و به‌ راستی حکیمانه و استادانه می‌‌پرداخت. این حکیم و عارف و شاعر پاک‌دل، زندگانی ساده و بی‌آلایش علمی و روحانی داشت، دانشمندی وارسته و عارفی صاحب نظر و حال بود، نه هوچی‌گری سیاسی داشت، نه منافق و دورو بود و نه متملق دوران! عاشق درس و بحث و عبادت پروردگار بود.

چون از تربیت شدگان حاج میرزا حسین سبزواری ( از شاگردان حاج ملاهادی سبزواری) و آقا میرزا ابوالحسن جلوه به شمار می‌‌رفت، دانش و فضیلت چنان در وی اثر گذاشت که روز وفات خود را پیش‌بینی کرد و آن را شب وصال خود دانست. وصیت‌نامه ‌ای نوشت که خواندنی است.

چه نیکو سروده است مولوی:

خود ز فلک برتریم وز فلک افزون‌تریم،

زین دو چرا نگذریم منزل ما کبریا است.

عالم خاک از کجا گوهر پاک از کجا،

بر چه فرود آمدیم؟ بار کنیم این چه جا است؟

بخت جوان یار ما، دادن جان کار ما،

قافله‌سالار، ما فخر جهان مصطفا است.

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : گؤرۆشلر و نظرلر, | بازدید : 403

(اتک یازیلار بو بؤلومو سونوندادیر)

حکیم ملامحمد هیده‌جی حاققېندا یازې یازان تدقیقاتچېلار، گاه اۏنون یازدېغې اؤز کئچمیشدن یارارلانمېش، اۏرادا اۏلان سؤزلری تکرار ائتمیشلر و گاهدا، اثرلرینی و یا دۆشۆنجه‌لرینی تانېتدېرماغا چالېشمېشلار. لاکین دئمه‌لییم کی حله‌ده بو درین دۆشۆنجه‌لی حکیم و فیلسوف حاققېندا و اۏنون آدېنا لایېق مکمّل بیر اثر نشر ائدیلمه‌میشدیر.

هیده‌جی اۆچۆن یازې یازان هر کیمسه، چالېشمېش کی اۏنون فلسفه، شعر و سیاست مئیدانلارېندا اۏلان چالېشمالارېنې و مقامېنې آز ـ چۏخ گؤستره بیلسین. گرچی بونلار، هیده‌جی اۆچۆن چۏخ آز نظره گلیر، ولاکین یازې یازانلارېن هامېسې‌نې حؤرمته لایېق آراشدېرماچې کیمی، ده‌ڲرلندیریرم و اۏنلارېن یازېلارې‌نېن خلاصه‌لرینی بورادا تقدیم ائدیرم.

1ـ محمد علی ‌مدرس تبریزی1

هیده‌جی‌دن سؤز ائده‌ن مرحوم محمدعلی‌مدرس تبریزی دئییر:

« ملامحمد‌ بن ‌معصومعلی ـ هیده‌جی زنجانی، از افاضل علمای قرن حاضر چهاردهم هجرت می‌باشد که در آغاز زندگانی در دیه هیده‌ج و چندی در قزوین به تحصیل علم و ادب پرداخت، بعد از تکمیل مقدمات لازمه در ادبیات معموله، در تهران فقه و اصول و حدیث را از اکابر وقت و کلام و ریاضیات را نیز از میرزا حسین سبزواری ( که سرآمد تلامذه‌ی حاج ملاهادی سبزواری بوده) خواند، مدتی هم در حوزه‌ی میرزای جلوه‌ی سابق الذکر به تحصیل و تکمیل معارف حقّه و فنون حکمیّه پرداخت، پس به عتبات رفت؛ علاوه بر فقه و اصول، به تحصیل معقول نیز اشتغال یافت، اخیراً به تهران مراجعت کرده و به تصفیه‌ی باطن و تدریس معقول مشغول شد و به هر دو زبان فارسی [و] ترکی شعر خوب می‌گفت، نخست به مغنی تخلّص می‌نموده و اخیراً به هیده‌جی تبدیل داد و از او است:

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : | بازدید : 527

آخوند حکیم ملامحمدهیده‌جی یکی از شاعران اندیشمند و بلندآوازه‌ی منسوب به روحانیت معظم شیعه است که بیشترین آثار منظوم خود را به زبان ترکی آذربایجانی سروده است. وی به آثار حکمی و فلسفی اسلامی تسلطی کامل داشت و جامع‌ترین تعلیق و حواشی را بر منظومه‌ی حاج ملاهادی سبزواری نگاشته است. وی استاد بیشترین استادان فلسفه در قرن گذشته بوده و سال‌ها «منظومه» و «اسفار» تدریس کرده است.

دیوان اشعار ترکی وی که اینک با اندک تحشیه و مقدمه‌ای تقدیم علاقه‌مندان می‌شود دارای انواع شعری زیر است:

14قصیده، 24غزل، 3قطعه، 1مربع 23بندی، 2تخمیس، 1ترجیع‌بند، 3ترکیب‌بند، 12مثنوی، 2مناظره و 1ملمّع.

در همه‌ی مراحل تدوین این مجموعه‌ی گرانجای، ازمیان دانشجویان زنگانی‌ام سرکار خانم منیژه شیرمحمدی پیوسته همراه و یاور من بودند و سرکار خانم شریفه‌ جعفری انتشار نفیس آن را بر عهده گرفتند و هر دو مرا ممنون خود ساختند.

با توجه به این که همه‌ی آفرینش شعری حکیم هیده‌جی صبغه‌ی حکمی و فلسفی دارد، تا آنجا که توانستیم برخی توضیحات و فهارس مختلف بر متن افزودیم تا شاید خوانندگان و شارحان اشعار را مفید افتد. ولی اذغان می‌کنیم که مقدمه و تحشیه‌ی ما، هنوز برای درک معانی عمیق این دیوان کافی نیست. و شاید بتوان این همه را اظهار ادب متلمذانه در پیشگاه این حکیم شمرد.

در متن کتاب چند بیت به ناگزیر حذف کردم و نقطه‌چین گذاشتم. این عمل را به علت التزام به اجرای شرط و ابلاغ « اداره‌ی بررسی کتاب» جهت اخذ مجوز مرتکب شدم.

 

از خدا جوییم توفیق ادب.

دکتر ح.م. صدیق

تهران آبان 1387

برچسب ها : شناختنامه ملا محمد علی هیدجی, پژوهشهای دکتر صدیق درباره ملا محمد علی هیدجی,تحقیقات حسین محمدزاده صدیق پیرامون حکیم ملا محمد هیدجی, شناختنامه حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت حسین محمدزاده صدیق,دکتر حسین محمدزاده صدیق مصحح دیوان حکیم ملا محمد علی هیدجی, حسین محمدزاده صدیق از حکیم محمد علی هیدجی میگوید, حکیم ملا محمد علی هیدجی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین دوزگون,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : معرفی مصحح اثر, | بازدید : 753

کلیه‌ی مطالب این وبلاگ حاصل سال‌ها تحقیق و پژوهش استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره «سید عماد الدین نسیمی» - عارف و شاعر گرانقدر قرن نهم و دهم- است. برای آشنایی با استاد، مقاله‌ی «دکتر حسین محمدزاده صدیق را بهتر بشناسیم» را که توسط دو تن از دانشجویان ایشان نوشته شده است، در زیر می‌آوریم. (سید احسان شکرخدایی)

دکتر حسین محمدزاده صدیق را بهتر بشناسیم

چکیده

استاد دكتر حسین محمدزاده صدیق از بزرگان فاضل و استادان بنام و خستگی‌ناپذیر ایران در قرن معاصر است كه در زمره‌ی اساتید دلسوز و محققان و نویسندگان پركار و زحمتكش محسوب می‌شود. با توجه به تسلط و اشراف بالا و كامل ایشان در مباحث مختلف از جمله: ادبیات، زبان‌شناسی، فولكلور، روزنامه‌نگاری، ترجمه، شعر و... ایشان صاحب تألیفات بسیار، چه به صورت كتاب و چه مقاله در این زمینه هستند.

در این نوشتار، قصد بررسی همه‌ی جوانب زندگی این بزرگمرد استاد، ادیب و شاعر ایرانی نیست. بلكه سعی گردیده به طور موجز به معرفی این شخصیت كم‌نظیر ادبی و علمی ایران اسلامی در قالب زندگی‌نامه، تحقیقات، تألیفات، مجموعه‌های اشعار، ترجمه‌ها و دیدگاه بعضی از اهل قلم درباره‌ی ایشان و هم‌چنین از میان مقالات تحقیقی استاد، به نقد و بررسی اجمالی سخنرانی‌هایشان در چند كنگره‌ی ادبی و علمی پرداخته شود.

در این مقاله كه تحقیق نظری به شیوه‌ی تحلیل محتوا است، مطالب و اطلاعات از طریق منابع كتابخانه‌ای جمع‌آوری شده است.

برچسب ها : دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون را بیشتر بشناسیم, معرفی دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, حسین محمدزاده صدیق را بیشتر بشناسیم, دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون کیست؟, معرفی دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون,بیوگرافی دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, زندگینامه دکتر حسین محمدزاده صدیق دوزگون, ,
ارسال در تاريخ جمعه 14 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
صفحه قبل 1 2 3 4 صفحه بعد